Word lid Bestel gratis

Betekenis uitslagen longfunctie-onderzoek

Op 9 januari 2014 was er in het Longpunt Haarlem een bijeenkomst georganiseerd met als thema “de betekenis van de uitslagen van een longfunctieonderzoek”. Daartoe waren longarts-in-opleiding Mw. Ruigrok en longfunctie-analist Mw. Ector van het Kennemer Gasthuis uitgenodigd. De opkomst was bijzonder groot. Voor een gehoor van ruim 50 personen legden zij in gezamenlijkheid de betekenis van het voornaamste longfunctieonderzoek, de spirometrie, uit.

Spirometrie is een medisch onderzoek dat de functie van de longen meet met behulp van een spirometer, dat veelzeggend is voor de conditie van de longen. Je kunt ervoor terecht bij het Kennemer Gasthuis en het Spaarne Ziekenhuis maar ook bij de huisarts.

Bij aanhoudende klachten op het gebied van hoesten, benauwdheid, kortademigheid en dergelijke komt er een spirometrisch onderzoek. Ook bij een screening in verband met stoppen met roken of als voorbereiding op een operatie is het een nuttig instrument.

Tegenwoordig gebruikt men voor de meting van de longcapaciteit het “mass flow” apparaat waarbij mondstuk, filter en neusklem alle slechts één keer gebruikt worden; het werkt makkelijker en sneller dan de ouderwetse “natte” spirometer.

De patiënt moet hierbij goed rechtop zitten (vandaar de wat ongemakkelijk aandoende kruk waarop je moet plaatsnemen).

Termen die u terugvindt bij de uitslag van de spirometrie

  • VC = vitale capaciteit: de hoeveelheid lucht die je uitademt na een hele diepe inademing bij een krachtige uitademing.
  • FEV-1 = is het volume dat in de eerste seconde kan worden uitgeademd tijdens een geforceerde uitademingsmanoeuvre begonnen vanaf het niveau van de totale longcapaciteit (anders gezegd: hoeveel lucht kun je met kracht uitblazen)
  • FVC = maximaal uitgeademd volume na maximale inademing, met maximale uitademingssnelheid (Geforceerde Vitale Capaciteit)t; is bij een gezond persoon gelijk aan de vitale capaciteit, maar in geval van obstructie echter kleiner dan de vitale capaciteit
  • Tiffeneau index FEV1/VC zegt iets over de doorgankelijkheid van de luchtwegen; normaal gesproken moet deze waarde groter dan 0,7 zijn; bij een waarde onder 0,7 is er sprake van vernauwde luchtwegen
  • TLC = Totale longcapaciteit bestaande uit vitale capaciteit (VC) plus residuaal volume
  • (RV - lucht die achterblijft na een volledige uitademing)

 

Andere veel gebruikte termen (een keuze hieruit)

exacerbatie = (verbittering) hevige toename van ziekteverschijnselen; dit tegenover de term remissie; gaat gepaard met meer hoesten, meer benauwdheid en meer slijm
obstructie belemmert een goede ademhaling, komt voor bij astma en COPD
restrictie verwijst naar een te klein bruikbaar volume zoals bij fibrose
emfyseem = ziektebeeld waarbij de longen minder elastisch zijn en minder lucht kunnen bevatten
fibrose = verstijving van het longweefsel
stapelen = koolzuur vasthouden (bij COPD)
lucht vasthouden wordt ook wel airtrapping genoemd
piekflowmeter is bedoeld om het verloop van de ziekte na te gaan; niet om een aanval te voorspellen!
 

Enkele algemene opmerkingen

Bij astma verloopt de inademing normaal, maar de uitademing zakt snel terug. De belangrijkste indicator voor de diagnose astma is echter het verhaal van de patiënt (de klinische diagnose). Bij COPD is er sprake van een afwijkende longfunctie.
Het volume van de longen is niet bepalend voor de bruikbaarheid ervan
Ademhalingsoefeningen zijn aan te bevelen voor mensen met een longaandoening (maar bij wie kan je daarvoor terecht?)
Als het spirometrisch onderzoek onvoldoende gegevens oplevert, dan wordt er ook een inspanningstest afgenomen.
Een longfunctietest is altijd een momentopname; bovendien kun je je goed voelen met slechte longwaarden en slecht met goed longwaarden.

Ten slotte

De volgende bijeenkomst vindt plaats op 13 februari a.s. met als thema “Aandacht voor de mantelzorger”.

Wilt u regelmatig op de hoogte gehouden worden van de activiteiten van het Longpunt, dan kunt u zich [HIER AANMELDEN] voor onze nieuwsbrief. U hoeft hiervoor geen lid te zijn van het longfonds.